Śmierć lufy, czego nie powie Ci chronograf?

Zastanawiałeś się dlaczego Twoja lufa na 100 m strzela w punkt, a zaczyna „siać” na na dalszych dystansach? Zauważyłeś, że wraz z przebiegiem Twoje grupy na dalekim dystansie zaczynają się rozjeżdżać, mimo że prędkość wylotowa wciąż jest stabilna? Według badań Applied Ballistics odpowiedź kryje się w BC (Ballistic Coefficient).

Co się dzieje wewnątrz lufy?

W miarę zużycia, przewód lufy staje się bardziej szorstki (mikropęknięcia termiczne, erozja ciśnieniowa). Ta szorstkość „niszczy” piękną błyszczącą powierzchnię pocisku podczas strzału, zwiększając opór powietrza. Efekt? Degradacja współczynnika balistycznego.

Na wykresie jest badanie amunicji .375 EnABELR. To bardzo silny i agresywny kaliber dlatego degradację widzimy bardzo szybko:

Pierwsze 600 strzałów: BC stabilnie oscyluje wokół 0.515–0.520.

Powyżej 600 strzałów: BC zaczyna spadać pod koniec każdego cyklu między czyszczeniami (różne kolory dla poszczególnych cykli).

Przy 1200 strzałach: BC spada do poziomu 0.510–0.515.

To spadek o zaledwie 1-2%, ale diabeł tkwi w powtarzalności, czyli BC SD.

Kiedy lufa jest „wypalona”?

Jak widać to SD waha się, ale większość wyników mieści się w przedziale do 1%. Nagle, przy 1400 strzałów wyniki wystrzeliwują w kosmos. To definitywna śmierć lufy dla strzelca sportowego. Nawet jeśli lufa wciąż trzyma świetne skupienie na bliskim dystansie i ma niskie SD prędkości wylotowej, to niestabilne BC „zabije” Twoje grupy na długich dystansach.

Jaka jest skala problemu? Policzmy dla popularnej amunicji 6.5 Creedmoore Hornady ELD Match 140 gr, G7 0.326, prędkość wylotowa 825m/s. Strzelamy na 800 metrów, BC SD=2%.

Jeśli odchylenie standardowe (SD) współczynnika BC wynosi 2%, to w typowej serii 10 strzałów rozrzut (Extreme Spread) między "najgładszym" a "najbardziej poszarpanym" pociskiem wyniesie ok. 5-6% wartości BC.

Oto co dzieje się na 800 metrach:

Zdrowa lufa (BC SD ok. 0.5%): Pionowy rozrzut wynikający z samego BC to zaledwie ok. 5–6 cm. Jest to praktycznie niezauważalne przy innych błędach.

Lufa „Shot Out” (BC SD = 2%): Sam rozrzut współczynnika BC wygeneruje pionową kolumnę o wysokości ok. 20–25 cm. Masz dodatkowe ~0.3 MIL (ok. 1 MOA) błędu pionowego, którego nie skorygujesz ani naważką, ani lepszą postawą.

Jak szybko lufa wyzionie ducha? 0.375 EnABELR jest bardzo agresywną amunicją (prędkość pocisku, ciśnienia, temperatura gazów) i szybko niszczy lufę. Jak to się ma do innych kalibrów? Zasada prosta - im bardziej napędzasz pocisk, stosujesz agresywne naważki, tym szybciej zajedziesz lufę. Przy standardowej fabrycznej amunicji możesz spodziewać się żywotności na poziomie:

- 223: 4000-6000 strzałów

- 6.5 Creedmoor: to prawdziwy lufożerca - mały pocisk jest napędzany przez stosunkowo dużą naważkę = wyrok po 2000-5000 strzałów

- 308Win: ta sama łuska co Creedmoor ale większy i wolniejszy pocisk. Na tym tle to prawie przepis na nieśmiertelność, lufa wytrzyma 6, 8 a nawet 10 tysięcy strzałów!

Marek Rydz – sportowiec, ekspert i utytułowany zawodnik strzelectwa długodystansowego. Uczestnik wielu zawodów długodystansowych i zdobywca wielu medali: Europe Champ - Semi Auto, Europe v-Champ - Semi Auto, Polish Champ Snajper Standard, Polish Champ - Semi Auto.
Facebook: Marek Rydz Long Range Sport Shooter